5 Zwitserse panoramatreinen die je minstens één keer wilt beleven

Er is een moment op de Glacier Express dat iedereen zijn telefoon laat zakken. De trein glijdt over het Landwasserviaduct, 65 meter boven de rivier, en duikt aan het eind van de brug rechtstreeks een rotswand in. Je hoeft er niets voor te doen. Je zit, je kijkt, en de Alpen komen naar je toe.

Dat is wat een panoramatrein je geeft: uitzicht zonder inspanning. Geen bergschoenen, geen hoogtemeters op eigen kracht, geen stuur vasthouden op een pas met haarspeldbochten.

Hieronder staan de vijf ritten die dat het beste doen, met per trein wat je ziet en hoelang je onderweg bent. Daarna leggen we uit wat een upgrade werkelijk kost, wanneer welke trein rijdt, hoe de Swiss Travel Pass werkt en hoe je je koffers vooruitstuurt. Alle cijfers komen van de vervoerders zelf en zijn op 13 september 2026 nagekeken.

Welke vijf panoramatreinen zijn de klassiekers?

Klaar om in te stappen? Dit zijn de vijf ritten die je minstens één keer in je leven wilt maken.

1. De Glacier Express, de langzaamste sneltrein ter wereld

Laat je niet misleiden door de naam Express. Deze trein doet er een relaxte acht uur over om van Zermatt naar St. Moritz te rijden. En dat is precies de bedoeling. De bijnaam is dan ook de langzaamste sneltrein ter wereld.

• Route: van het beroemde Zermatt, aan de voet van de Matterhorn, naar de chique alpenstad St. Moritz. Onderweg kruis je drie kantons: Wallis, Uri en Graubünden.
• In cijfers: 291 kilometer spoor, 291 bruggen, 91 tunnels, een maximale helling van 12,5 procent en een gemiddelde snelheid van 42 kilometer per uur. De eerste rit was op 25 juni 1930.
• Wat je ziet: het hoogste punt is de Oberalppas op 2.033 meter. Daar staat, midden in de bergen, een vuurtoren. Die wijst niet de weg maar markeert Lai da Tuma iets hoger op de berg, de bron van de Rijn. Volg je die rivier helemaal tot Hoek van Holland, dan vind je daar de originele vuurtoren terug. Het tweede icoon is het Landwasserviaduct bij Filisur: 142 meter lang, 65 meter hoog, en het loopt rechtstreeks een tunnel in.
• De ervaring: de panoramaramen lopen door tot in het dak, dus je hoeft niets te missen. Wil je meer, dan is er de Excellence Class, en wat die werkelijk kost lees je verderop.

2. De Bernina Express, van gletsjers naar palmbomen

Als de Glacier Express de koning van de Zwitserse treinen is, dan is de Bernina Express de koningin. Deze rit is favoriet bij treinliefhebbers omdat het landschap zo sterk verandert. Het ene moment zit je tussen de eeuwige sneeuw, een paar uur later eet je een ijsje onder de palmbomen in Italië.

• Route: van Chur, de oudste stad van Zwitserland, over de Alpen naar Tirano in Italië. Chur naar Tirano duurt ongeveer vier uur. Stap je in St. Moritz in, dan ben je er in ruim twee uur.
• In cijfers: 196 bruggen en 55 tunnels. De Albula- en Berninalijn staan sinds juli 2008 samen op de UNESCO-werelderfgoedlijst.
• Wat je ziet: de Rhätische Bahn noemt zelf vier hoogtepunten op deze route. Het Landwasserviaduct, de spiraaltunnels, de Palügletsjer en het cirkelviaduct van Brusio, waar de trein zichzelf in een lus naar beneden draait om hoogte te verliezen. Het voelt alsof je in een modelspoorbaan zit.
• De ervaring: in de zomer rijden er open panoramarijtuigen mee. Je ruikt dan letterlijk de dennenbossen en voelt de berglucht. Ook in de gesloten rijtuigen is het uitzicht waanzinnig. Dit is slow travel op zijn best.

3. De GoldenPass Express, tussen de meren door

Deze trein verbindt niet alleen twee steden maar ook twee talen: het Duitstalige Interlaken en het Franstalige Montreux. Meer dan honderd jaar lang moest je onderweg overstappen omdat de rails niet even breed waren. Sinds eind 2022 rijdt er een trein die van spoorbreedte kan wisselen. Vernuftig, en voor jou betekent het vooral: blijven zitten.

• Route: Interlaken naar Montreux via Gstaad, in 3 uur en 15 minuten, zonder één keer over te stappen.
• Wat je ziet: je begint tussen de hoge toppen en rijdt dan het glooiende Simmental binnen, met bewerkte houten chalets en koeien met bellen. Het slotstuk is de afdaling naar Montreux, waar de wijngaarden van Lavaux en het Meer van Genève voor je liggen.
• De ervaring: de trein heeft drie klassen, Prestige, 1e en 2e. Over Prestige verderop meer, want dat is de enige klasse in dit rijtje waar je iets krijgt wat geen andere trein biedt.

4. De Gotthard Panorama Express, boot en trein in één dag

Kun je niet kiezen tussen varen en sporen? Dan is dit je route. De Gotthard Panorama Express combineert een boottocht met een treinreis, en het is de rit met de meeste geschiedenis.

• Route: je start in Luzern op de boot naar Flüelen. Daar stap je op de trein die via de oude Gotthardroute naar Bellinzona en Lugano rijdt.
• Let op het seizoen: deze rit is de enige van de vijf die niet het hele jaar rijdt. In 2026 vaart en rijdt hij van zaterdag 18 april tot en met zondag 18 oktober, dagelijks, ook op feestdagen. Daarbuiten bestaat de combinatie niet.
• Wat je ziet: eerst het Vierwoudstrekenmeer, dat met zijn steile oevers een beetje fjordachtig oogt. Daarna gaat de trein de bergen in. Het leukste detail is het kerkje van Wassen: omdat de trein via keertunnels hoogte wint, zie je datzelfde kerkje drie keer voorbijkomen, eerst van onderaf, dan op ooghoogte en ten slotte van bovenaf.
• De ervaring: reserveren is verplicht, net als bij de Glacier Express en de Bernina Express.

5. De Luzern-Interlaken Express, vijf meren in 110 minuten

Deze route is korter en verbindt twee van de populairste steden van Zwitserland. Hij hoort bij de GoldenPass-lijn, maar wordt vaak als losse trip gedaan.

• Route: Luzern naar Interlaken of andersom, in 1 uur en 50 minuten. Dat getal komt van Zentralbahn, de vervoerder die de trein rijdt.
• Wat je ziet: vijf meren, steile rotswanden en watervallen. De trein klimt met tandwielen over de Brünigpas. Let op als je langs het Lungernmeer rijdt: het water is daar zo turquoise dat het bewerkt lijkt.
• De ervaring: prima te doen als dagtrip. De grote ramen zitten in beide klassen, dus je mist niets in de tweede.

Vergelijking: welke panoramatrein kies je?

Is een upgrade naar 1e klas of Excellence Class de investering waard?

Zwitserland is geen goedkoop vakantieland, dus bij het boeken twijfel je. Is die meerprijs het waard? Eerlijk is eerlijk: de tweede klas in Zwitserland is vaak comfortabeler dan de eerste klas elders. De ramen zijn groot, de stoelen zitten prima.

Toch zijn er goede redenen voor een upgrade, zeker als je urenlang onderweg bent.

Wat je koopt in de 1e klas

Het toverwoord is ruimte. In de eerste klas staan de stoelen ruimer, je hebt meer beenruimte en meer elleboogruimte, en de rijtuigen zijn doorgaans stiller. Door die ruimere opzet kijk je ook makkelijker naar buiten zonder dat er een hoofd voor je neus zit.

Voor een ritje van een half uur maakt dat weinig uit. Maar zit je vier uur of langer in de trein, zoals bij de Bernina of de Glacier Express, dan kom je in de eerste klas een stuk frisser aan.

Excellence Class op de Glacier Express, en wat het echt kost

Dit is de meest luxe stoel op het Zwitserse spoor, en het is goed om te weten wat je ervoor betaalt voordat je erover droomt.

Je hebt een geldig eersteklas ticket nodig voor Zermatt naar St. Moritz of andersom, en daar bovenop komt een verplichte zitplaatsreservering van 540 Zwitserse frank. Dat staat zo op de site van de Glacier Express zelf, gelezen op 13 september 2026. Het is dus geen kleine meerprijs maar het duurste treinstoeltje van het land.

Wat je ervoor krijgt, ook volgens diezelfde bron:

• Een gegarandeerde raamplaats in een loungestoel, twee stoelen tegenover elkaar aan één tafel.
• Ontvangst op het perron aan een eigen welcome desk, en je koffer gaat daar meteen naar een apart bagagedeel.
• Een conciërge die tijdens de hele rit voor twintig passagiers zorgt.
• Champagne en een aperitiefplank bij vertrek, daarna een vijfgangenmenu met streekproducten uit de keuken aan boord, inclusief bijpassende wijn, frisdrank, water en koffie.
• Toegang tot de Glacier Bar achter in het rijtuig.
• Een eigen tablet met wifi en koptelefoon.

Twee dingen om te weten voordat je boekt. Excellence Class is alleen te boeken op het hele traject St. Moritz naar Zermatt of omgekeerd, dus niet op een stukje. En de klasse rijdt in 2026 niet tussen 9 en 27 maart.

Prestige Class op de GoldenPass Express

Een andere soort luxe, en veel betaalbaarder. Hier draait het om techniek. De stoelen zijn verwarmd, het Prestige-gedeelte ligt 40 centimeter hoger dan de rest van het rijtuig, en de stoelen kunnen draaien. Is het mooiste uitzicht rechts, dan draai je naar rechts. Dat staat zo op de site van de GoldenPass Express zelf.

Die 40 centimeter is het hele idee: je kijkt over de anderen heen in plaats van tussen hen door.

Kortom, wat kies je?

Wanneer rijdt welke trein, en wanneer ga je zelf?

Elk seizoen geeft een andere sfeer. Er is geen foute keuze, maar er zijn wel data waar je op moet letten, en die verschillen per trein.

Dit is het stuk dat je wilt nakijken voordat je een hotel boekt, want één van de vijf treinen rijdt maar een half jaar.

En dan de seizoenen zelf:

• Zomer, juni tot september. Alles is frisgroen, de koeien staan met hun bellen in de wei en de passen zijn sneeuwvrij. De populairste tijd, met het meest stabiele weer, en dus ook de tijd waarin de reserveringen het snelst vollopen.
• Winter, januari tot maart. Zwitserland verandert in een levende kerstkaart. De Glacier Express door de besneeuwde bergen is dan op zijn mooist. Twee dingen om te weten: de Gotthard Panorama Express rijdt in deze maanden niet, en de Excellence Class van de Glacier Express ligt in 2026 stil tussen 9 en 27 maart.
• Lente en herfst. De rustigste periodes, en vaak ook de mooiste kleuren. Dit zijn wel de maanden waarin aan het spoor wordt gewerkt. Kijk de dienstregeling dus vlak voor vertrek nog een keer na op de site van de vervoerder zelf.

Hoe kom je er eigenlijk?

De reis naar Zwitserland is een aparte keuze, en er zijn twee verstandige manieren.

Met de trein. Vanuit Nederland rijd je via Basel het land binnen, en daar sluiten de binnenlandse verbindingen naadloos op aan. Hoe zo’n rit verloopt en wat een eersteklas ticket je onderweg wel en niet oplevert, staat in ons artikel over luxe treinreizen door Europa.

Met het vliegtuig. Vlieg je naar Zürich of Genève, dan sta je binnen het kwartier op een perron onder de aankomsthal en zit je een paar uur later in Zermatt of Chur. Dat scheelt een dag heen en een dag terug, en dat is precies de afweging: je wint reistijd en je levert het uitzicht op de heenreis in. Ook je CO2-voetafdruk ligt een stuk hoger dan met de trein, en op een reis die om het landschap draait voelt dat ongemakkelijk. Vind je die ruil acceptabel, vergelijk dan de vluchten naar Zwitserland. Waar je zelf op zou letten: een aankomsttijd vóór 15.00 uur, want de panoramatreinen vertrekken ’s ochtends en je wilt niet je eerste rit verspelen aan een avondtransfer.

Hoe werken de Swiss Travel Pass en de reserveringen?

Het klinkt ingewikkeld met al die passen, toeslagen en klassen. Maar het Zwitserse systeem zit logisch in elkaar.

De alles-in-één oplossing

Vrijwel iedere buitenlandse gast die een rondreis maakt kiest voor de Swiss Travel Pass. Met die pas reis je onbeperkt met de trein, de bus en de boot. Zie je een raderboot op het meer? Stap aan boord en laat je pas zien.

Wat er verder in zit, volgens Zwitserland Toerisme zelf:

• Gratis toegang tot meer dan 500 musea.
• De bergexcursies naar de Rigi, het Stanserhorn en de Stoos zijn inbegrepen.
• Op veel andere bergexcursies krijg je tot 50 procent korting, dus die zijn niet gratis.
• De panoramatreinen mag je gebruiken, maar de zitplaatsreservering en eventuele toeslag betaal je apart.

Die laatste regel is de belangrijkste, en daar gaat het hieronder over.

Het verschil tussen mogen reizen en ergens zitten

Hier ontstaat de meeste verwarring. Er zit verschil tussen het recht om mee te rijden en het recht op een specifieke stoel.

• Het ticket, oftewel de pas. Hiermee mag je de trein in. De rit zelf kost niets extra, want die heb je met de pas al betaald.
• De reservering. Hiermee heb je een bepaalde stoel op een bepaald tijdstip.

In gewone Zwitserse treinen hoef je bijna nooit te reserveren. Bij de panoramaklassiekers wél. Zwitserland Toerisme noemt met name de Glacier Express, de Bernina Express, de Gotthard Panorama Express en de Palm Express als treinen en bussen waarvoor een reservering of toeslag nodig is.

Die reservering kost extra, en hoeveel hangt af van de trein, het seizoen en de klasse. Je ziet het bedrag bij het boeken. Het enige vaste bedrag dat we hebben kunnen nakijken is de Excellence Class van de Glacier Express, en dat is 540 frank. Boek zodra je reisdata vaststaan, want vooral in de zomer zitten deze treinen snel vol.

Tip: download voor vertrek de app van de SBB. Zegt de app dat de trein om 10:02 vertrekt, dan vertrekt hij om 10:02.

Hoe reis je van hotel naar hotel zonder koffers?

Het enige nadeel van een rondreis met de trein is het gesleep. Trap op, trap af, en dan nog tillen om de koffer in het rek te krijgen. Zwitserland heeft daar een oplossing voor, en het is goedkoper dan je denkt.

Weg met het gesleep

Stel je voor: je checkt ’s ochtends uit in Zermatt, geeft je koffer af, en stapt met alleen een schoudertas de trein in. Je hebt je handen vrij. Wil je onderweg uitstappen in een dorpje voor een lange lunch? Dat kan, want je hoeft nergens op te letten en je hoeft geen kluisje te zoeken.

De vier bagagediensten van de SBB, en wat ze kosten

De SBB heeft er vier, en ze werken allemaal volgens hetzelfde ritme: je geeft vandaag af en over twee dagen ligt je koffer klaar. Reken dus met die twee dagen in je planning.

De prijs voor station naar station is 12 frank per stuk bagage per enkele reis, en een fiets kost 30 frank. Deur tot deur kun je ook als expresdienst boeken. De drie varianten met een station gelden binnen Zwitserland en Liechtenstein.

Eén ding dat je zelf moet nakijken: de inlever- en afhaaltijden verschillen per station, en niet elk klein stationnetje heeft een bagageloket. De SBB heeft daar een rekenhulp voor op zijn eigen site. Reken er niet op dat je om zes uur ’s avonds nog terechtkunt.

Voor twaalf frank per koffer koop je dus een reisdag zonder tillen. Dat is, afgezet tegen wat een dag in Zwitserland verder kost, waarschijnlijk het beste dat je die dag uitgeeft.

Klaar voor vertrek?

Een treinreis door Zwitserland is meer dan vervoer. Of je nu kiest voor de acht uur van de Glacier Express of de honderdtien minuten van de Luzern-Interlaken Express, je komt thuis met verhalen.

En wil je die reis slim en licht beginnen, lees dan ook hoe je slim inpakt voor de trein. Reis je in je eentje, dan helpt ons artikel over solo reizen met de trein je op weg.

Goede reis.