Woning aanpassen? Zo financier je dat met subsidies en de Blijverslening

Blijven wonen waar je je thuis voelt: Waarom nu investeren?

Je woont er waarschijnlijk al een hele tijd. Je kent de buurt op je duimpje, de buren groeten je op straat en elke kamer in huis heeft wel een herinnering. Je eigen huis is meer dan alleen een dak boven je hoofd of een stapel stenen. Het is je thuis. En natuurlijk wil je daar zo lang mogelijk blijven wonen.

Maar misschien merk je dat je huis niet helemaal meer past bij hoe je nu leeft. Of hoe je straks wilt leven. Misschien is die trap toch wel steil, of vind je de badkamer niet meer zo veilig als vroeger. Verhuizen is vaak een heel gedoe en bovendien: waarom zou je weggaan als je fijn woont? Met een paar slimme aanpassingen kun je vaak gewoon blijven waar je bent.

Comfort en zekerheid voorop

Veel mensen wachten met het aanpassen van hun woning tot het echt ‘moet’. Dat is eigenlijk zonde. Want waarom zou je wachten met comfortabeler wonen? Zie een woningaanpassing niet als iets voor ‘de oude dag’, maar als een upgrade van je woongeluk nu.

Een inloopdouche zonder drempels is bijvoorbeeld niet alleen veiliger, het staat ook veel moderner en luxer dan zo’n hoge instapbak. En goede verlichting in de hal is prettig voor iedereen, niet alleen als je ogen wat minder worden. Door nu te investeren, geniet je direct van meer comfort. Plus, je weet zeker dat je huis klaar is voor de toekomst. Dat geeft rust.

Financiële mogelijkheden in vogelvlucht

“Maar zo’n verbouwing kost klauwen met geld,” denk je misschien. Soms is dat ook zo. Maar laat je daardoor niet direct tegenhouden.

Je hoeft namelijk niet altijd (alleen) je eigen spaargeld te gebruiken. De overheid en veel gemeenten vinden het belangrijk dat mensen lang thuis kunnen wonen. Daarom zijn er speciale regelingen. In dit artikel leggen we precies uit wat je opties zijn:

• De Blijverslening: Een gunstige lening voor aanpassingen.
• De Wmo: Ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning via je gemeente.
• Subsidies: Potjes voor verduurzaming die je soms kunt combineren.

We zetten alles helder op een rij, zodat jij straks precies weet waar je aan toe bent.

Wat is de Blijverslening precies en hoe werkt het?

De naam zegt het eigenlijk al: de Blijverslening is bedoeld om te zorgen dat je lekker kunt blijven wonen waar je nu woont. Het is een speciale lening die je afsluit via je eigen gemeente, en administratief wordt geregeld door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn).

Het idee erachter is simpel. Gemeenten zien het liefst dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen. Dat is fijn voor jou, want je blijft in je vertrouwde omgeving. En om dat mogelijk te maken, zijn er soms aanpassingen nodig aan je huis. Omdat niet iedereen zomaar duizenden euro’s op de plank heeft liggen voor een verbouwing, helpt de gemeente een handje.

Het is belangrijk om te weten: dit is geen subsidie of cadeau. Het is een lening die je gewoon moet terugbetalen. Maar de voorwaarden zijn vaak gunstiger dan bij een normale bank. Zo is de rente meestal lager en kijken ze soepeler naar je leeftijd. Ook als je 75+ bent, kun je deze lening vaak nog gewoon aanvragen.

Twee smaken: Persoonlijk of Hypothecair

Als je aan de slag gaat met de Blijverslening, zijn er eigenlijk twee routes die je kunt kiezen. Welke bij jou past, hangt af van hoeveel geld je nodig hebt en wat je precies wilt doen.

1. De Consumptieve variant (Persoonlijke lening)
Dit is de meest eenvoudige vorm. Je kiest hiervoor als je een kleiner bedrag nodig hebt, bijvoorbeeld voor een traplift of het weghalen van drempels.

• Meestal voor bedragen tussen de € 2.500 en € 10.000 (dit verschilt per gemeente).
• Je hebt geen notaris nodig (scheelt kosten!).
• De looptijd is korter, vaak rond de 10 jaar.

2. De Hypothecaire variant
Ga je het groter aanpakken? Bijvoorbeeld een uitbouw voor een slaapkamer beneden of de hele badkamer strippen? Dan is deze variant logischer.

• Voor grotere bedragen, vaak tot wel € 50.000.
• Je gaat wel langs de notaris om de lening vast te laten leggen.
• De rente is – net als bij je gewone hypotheek – vaak aftrekbaar van de belasting.

Waarvoor kun je de lening gebruiken?

Het mooie van de Blijverslening is dat je hem voor heel veel verschillende aanpassingen mag inzetten. Het criterium is meestal dat de aanpassing je huis ‘levensloopbestendig’ maakt. Dat klinkt zwaar, maar in de praktijk betekent het gewoon dat je huis veiliger en handiger wordt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Badkamer: Het vervangen van een gladde badkuip voor een veilige inloopdouche met antisliptegels.
• Toegankelijkheid: Het verbreden van deuropeningen of het weghalen van hoge drempels.
• Slapen: Een slaapkamer op de begane grond maken, zodat je geen trappen meer hoeft te lopen.
• Domotica (Slimme techniek): Denk aan elektrische gordijnen, een videodeurbel zodat je ziet wie er staat zonder op te staan, of verlichting die automatisch aangaat als je de kamer binnenloopt.

Gemeenten bepalen zelf of ze de Blijverslening aanbieden en wat de exacte regels zijn. Het kan dus zijn dat je in de ene stad net iets meer mag lenen dan in het dorp verderop. Het is dus altijd slim om even te checken wat de specifieke blijverslening voorwaarden in jouw woonplaats zijn.

Hoe werkt een Blijverslening aanvragen in 3 stappen?

Papierwerk. Rillingen lopen over je rug als je eraan denkt, toch? Het voelt vaak als een gedoe. Maar laat je hierdoor niet afschrikken. Als je het in stukjes hakt, is het proces best logisch.

Het is eigenlijk gewoon een stappenplan dat je volgt. En het mooie is: je staat er niet alleen voor. De gemeente en het SVn helpen je er doorheen. Wil je een blijverslening aanvragen? Dan doorloop je meestal deze drie stappen.

Stap 1: De check bij de gemeente

Niet elke gemeente in Nederland biedt de Blijverslening aan. Dat is het eerste wat je moet uitzoeken. Je kunt hiervoor bellen naar het gemeentehuis of op de website van je gemeente kijken.

Doet jouw gemeente mee? Mooi. Dan dien je daar je eerste verzoek in. De gemeente kijkt dan niet naar je portemonnee, maar naar je plannen.

• Is de verbouwing nodig om langer thuis te wonen?
• Past het binnen de regels van de gemeente?

Als ze akkoord zijn, krijg je een brief. Die heet vaak een ’toewijzingsbrief’. Dit is je toegangskaartje voor de volgende ronde.

Stap 2: Prijzen en offertes verzamelen

Voordat je geld kunt lenen, moet je weten hoeveel je nodig hebt. En dat mag je niet gokken. Je hebt echte bewijzen nodig van de kosten.

Ga dus in gesprek met aannemers, installateurs of de leverancier van die traplift. Vraag goede, duidelijke offertes op. Zorg dat er precies op staat wat ze gaan doen en wat het kost.

Tip: Vraag in de offerte of ze de kosten voor arbeid en materiaal apart willen zetten. Soms heb je dat nodig voor de belastingaangifte later.

Tel alle bedragen bij elkaar op. Heb je ook geld nodig voor de kosten van de lening zelf (zoals afsluitkosten)? Tel die er ook bij. Nu heb je je totaalbedrag.

Stap 3: De financiële toets

Nu pas ga je echt naar de geldverstrekker, het SVn. Je stuurt de brief van de gemeente en je ingevulde aanvraag naar hen toe.

Het SVn gaat dan rekenen. Ze kijken of jij de maandlasten van de lening makkelijk kunt betalen. Dit noemen we de ‘financiële toets’. Ze kijken naar je inkomen, eventuele andere leningen en de waarde van je huis.

Klinkt streng, maar het is ook om jou te beschermen. Ze willen niet dat je later in de problemen komt met betalen.

Is alles in orde? Dan krijg je een offerte voor de lening. Zodra je die tekent, wordt het geld voor je klaargezet in een bouwdepot. Dat is een speciaal potje waaruit de facturen van de aannemer worden betaald. Je krijgt het geld dus meestal niet direct op je eigen rekening, wat wel zo veilig is.

Wmo of lenen: Wat is het verschil en wat past bij jou?

Soms zie je door de bomen het bos niet meer. Je hoort misschien verhalen van een kennis die een ‘gratis’ traplift kreeg van de gemeente. En dan lees je hierboven weer over leningen die je moet terugbetalen. Waarom zou je lenen als het ook via de gemeente kan? Het antwoord is simpel: het verschil zit hem in ‘moeten’ versus ‘willen’.

De Blijverslening is er voor mensen die vooruit willen kijken. Je bent nu nog fit, maar je wilt je huis alvast veiliger of luxer maken. Je wilt zelf bepalen welke tegels er in de badkamer komen. Jij bent de baas over de verbouwing.

De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is er voor als het echt niet anders kan. Het draait hier vaak om problemen die er nu al zijn. Je kunt de trap niet meer op, of de badkamer is onveilig geworden.

Wanneer kom je in aanmerking voor de Wmo?

De Wmo werkt als een vangnet. Je klopt aan bij het Wmo-loket van je gemeente als je dagelijkse dingen in huis niet meer zelfstandig kunt doen. Een consulent komt dan bij je thuis kijken naar je situatie. Dit heet een ‘keukentafelgesprek’.

De regels zijn best streng. De gemeente kijkt naar wat ‘medisch noodzakelijk’ is. Is je badkamer oud en onhandig, maar kun je er met wat moeite nog wel douchen? Dan wordt een wmo aanvraag woningaanpassing vaak afgewezen.

En als ze wel helpen, kiest de gemeente meestal voor de goedkoopste oplossing die werkt. Wil jij graag een mooie inloopdouche? De gemeente kan besluiten dat een losse douchestoel ook voldoende is. Wil je echt zelf kiezen hoe je huis eruitziet, dan is de Wmo vaak niet de route voor jou. Zoals Vereniging Eigen Huis ook adviseert: regie houden over je eigen woonsituatie geeft vaak een prettiger gevoel dan afwachten wat je krijgt toegewezen.

Eigen bijdrage en vergoedingen

Er bestaat een groot misverstand dat aanpassingen via de Wmo altijd gratis zijn. Dat is bijna nooit zo. Voor de meeste hulp en voorzieningen betaal je een eigen bijdrage. Dit bedrag wordt geïnd door het CAK.

Het is een soort abonnement starief van maximaal € 20,60 per maand (in 2025). Dat lijkt misschien weinig. Maar als je een traplift jarenlang gebruikt, betaal je die maandelijkse kosten dus ook jarenlang. Uiteindelijk heb je dan toch een flink bedrag betaald.

Ook is een huis aanpassen vergoeding via de Wmo vaak geen gift, maar een vorm van bruikleen. Een traplift blijft dan eigendom van de leverancier of de gemeente. Heb je hem niet meer nodig? Dan wordt hij weer weggehaald. Dit kan gedoe geven met herstelwerkzaamheden aan je trap.

Bij een Blijverslening betaal je de verbouwing zelf, maar is alles daarna wel écht van jou. Een vaste vaste trap naar zolder of een mooie uitbouw verhoogt bovendien de waarde van je woning. Dat is bij spullen in bruikleen natuurlijk niet zo.

In het kort:

• Kies voor de Wmo als: Er een medische noodzaak is, je weinig spaargeld hebt en een simpele basisoplossing prima vindt.
• Kies voor de Blijverslening als: Je preventief wilt verbouwen, zelf wilt kiezen wat je mooi vindt en waarde aan je huis wilt toevoegen.

Zijn er alternatieven zoals overwaarde of duurzaamheidsleningen?

Misschien kom je net niet in aanmerking voor een Blijverslening. Of misschien vind je het idee van een lening bij de gemeente toch niet zo prettig. Geen zorgen, want er zijn meer wegen die naar Rome leiden. Het is slim om naar het totaalplaatje van je financiën en je huis te kijken.

Vaak zijn er potjes te combineren, of zit je op een berg ‘slapend geld’ in de stenen van je huis zonder dat je het doorhebt. We kijken naar twee populaire alternatieven.

Slim combineren met verduurzaming

Als je toch gaat verbouwen, kun je vaak twee vliegen in één klap slaan. Veel aanpassingen die je huis comfortabeler maken, kun je makkelijk combineren met energiebesparende maatregelen. En voor die energiebesparing zijn weer aparte subsidies (zoals de ISDE) en leningen beschikbaar.

Een paar voorbeelden van deze win-win situatie:

• Vloerverwarming: Je moet de vloer toch openbreken om drempels weg te halen? Leg dan direct vloerverwarming aan met goede isolatie. Je hebt dan nooit meer koude voeten, maar nog belangrijker: die onhandige radiatoren kunnen van de muur. Dat scheelt niet alleen ruimte, maar je kunt je er ook niet meer aan stoten.
• Nieuwe kozijnen: Vervang je oude, tochtige ramen voor kunststof kozijnen met HR++ glas? Kies dan meteen voor kozijnen die makkelijk open en dicht gaan zonder kracht (of zelfs elektrisch). Minder tocht is meer comfort, en de energierekening gaat omlaag.

Voor dit soort aanpassingen bestaat de Energiebespaarlening. De rente hiervan is vaak laag. Het loont de moeite om te kijken of je jouw aanpassing onder de noemer ‘verduurzaming’ kunt scharen.

Je overwaarde gebruiken

De huizenprijzen zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Grote kans dat jouw huis nu veel meer waard is dan toen je het kocht. Misschien heb je je hypotheek zelfs al (bijna) helemaal afgelost. Je bent dan, zoals ze dat noemen, ‘steenrijk’.

Het nadeel is dat dit geld vastzit in je muren. Je kunt er geen aannemer van betalen. Of toch wel?

Je kunt de overwaarde van je huis soms inzetten om je verbouwing te betalen. Dit kan op een paar manieren:

• Hypotheek verhogen: Je neemt een extra stukje hypotheek op je huis. De rente is vaak aftrekbaar als je het gebruikt voor verbouwing.
• Verzilverhypotheek: Dit is speciaal voor senioren die wel veel overwaarde hebben, maar een lager pensioeninkomen. Bij deze vorm hoef je vaak geen of weinig maandlasten te betalen; de rente wordt bij de schuld opgeteld. De bank krijgt zijn geld pas terug als het huis ooit verkocht wordt.

Dit klinkt ingewikkeld en dat kan het ook zijn. Het is bij overwaarde altijd verstandig om even met een onafhankelijk adviseur te praten. Die kan precies uitrekenen of dit voor jou voordeliger is dan de Blijverslening.

Investeer in je toekomstige vrijheid

Je hebt nu een heel pakket aan informatie gekregen. Misschien duizelt het je een beetje met al die termen als hypothecair krediet, Wmo en verzilverhypotheken. Dat is heel begrijpelijk.

Maar onthoud vooral dit: geldzorgen hoeven geen reden te zijn om niets te doen. Vaak denken we dat we pas mogen verbouwen als we de loterij winnen of als het echt niet anders meer kan. Maar zoals je hebt gelezen, zijn er juist voor gewone huiseigenaren prima regelingen. Of je nu kiest voor de Blijverslening om je badkamer te upgraden, of via de Wmo noodzakelijke hulp krijgt; er is een potje voor.

Zie deze aanpassingen niet als toegeven dat je ouder wordt. Draai het eens om. Je maakt je huis hiermee juist moderner, veiliger en comfortabeler. Een huis zonder drempels stofzuigt een stuk makkelijker. En goede verlichting is ook fijn als je gewoon je sleutels zoekt in het donker. Door nu te investeren, zorg je dat je later niet overhaast hoeft te verhuizen. Je koopt eigenlijk een stukje vrijheid en onafhankelijkheid.

Zet vandaag de eerste stap

Blijven uitstellen is makkelijk, maar geeft vaak onrust achterin je hoofd. Het fijnste gevoel is weten dat alles goed geregeld is. Hoe pak je dat aan?

• Kijk om je heen: Loop eens kritisch door je huis. Waar erger je je aan? Wat voelt niet fijn? Maak een simpel lijstje.
• Check je gemeente: Ga naar de website van jouw woonplaats of bel ze even op. Vraag simpelweg: “Ik wil graag weten of jullie de Blijverslening aanbieden.”
• Praat erover: Bespreek het eens met je kinderen, buren of een financieel adviseur. Twee weten meer dan één.

Je eigen huis is je kasteel. Met een paar slimme zetten zorg je ervoor dat jij daar nog jarenlang als koning of koningin kunt blijven wonen. Wacht dus niet, maar pak die regie. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn.